प्रकरण ५.२.२४ शब्द Sound

८.२४: २८०.२०अविदुषोरागद्वेषवतःप्रवर्तकाद्धर्मात्प्रकृष्टात्स्वल्पाधर्मसहितात्ब्रह्मेन्द्रप्रजापतिपितृमनुष्यलोकेष्वाशयानुरूपैरिष्टशरीरेन्द्रियविषयसुखादिभिर्योगोभवति । तथाप्रकृष्टादधर्मात्स्वल्पधर्मसहितात्प्रेततिर्यग्योनिस्थानेष्वनिष्टशरीरेन्द्रियविषयदुह्खाभिर्योगोभवति ।

८.२४: २८१.१एवम्प्रवृत्तिलक्षणाद्धर्मादधर्मसहिताद्देवमनुष्यतिर्यङ्नारकेषुपुनःपुनःसंसारबन्धोभवति ॥

८.२४: २८१.१९ज्ञानपूर्वकात्तुकृतादसंकल्पितफलाद्विशुद्धेकुलेजातस्यदुह्खविगमोपायजिज्ञासोराचार्यमुपसङ्गम्योत्पन्नषट्पदार्थतत्त्वज्ञानस्याज्ञाननिवृत्तौविरक्तस्यरागद्वेषाद्यभावात्तज्जयोर्धर्माधर्मयोरनुत्पत्तौपूर्वसङ्चितयोश्चोपभोगान्निरोधेसन्तोषसुखम्शरीरपरिच्छेदम्चोत्पद्यरागादिनिवृत्तौनिवृत्तिलक्षणःकेवलोधर्मःपरमार्थदर्शनजम्सुखम्कृत्वानिवर्तते। तदानिरोधात्निर्बीजस्यात्मनःशरीरादिनिवृत्तिःपुनःशरीराद्यनुत्पत्तौदग्धेन्धनानलवदुपशमोमोक्षैति ॥

८.२४: २८७.१७शब्दोऽम्बरगुणःश्रोत्रग्राह्यःक्षणिकःकार्यकारणोभयविरोधीसम्योगविभागशब्दजःप्रदेशवृत्तिःसमानासमानजातीयकारणः। सद्विविधोवर्णलक्षणोध्वनिलक्षणश्च। तत्रअकारादिर्वर्णलक्षणःशङ्खादिनिमित्तोध्वनिलक्षणश्च। तत्रवर्णलक्षणस्योत्पत्तिरात्ममनसोःसम्योगात्स्मृत्यपेक्षाद्वर्णोच्चारणेच्छातदनन्तरम्प्रयत्नस्तमपेक्षमाणादात्मवायुसम्योगाद्वायौकर्मजायतेसचोर्ध्वम्गच्छन्कण्ठादीनभिहन्तिततःस्थानवायुसम्योगापेक्षमाणात्स्थानाकाशसम्योगात्वर्णोत्पत्तिः ।

८.२४: २८८.२अवर्णलक्षणोऽपिभेरीदण्डसम्योगापेक्षाद्भेर्याकाशसम्योगादुत्पद्यते । वेणुपर्वविभागाद्वेण्वाकाशविभागाच्चशब्दाच्चसम्योगविभागनिष्पन्नाद्वीचीसन्तानवच्छब्दसन्तानैत्येवम्ण्सन्तानेनश्रोत्रप्रदेशमागतस्यग्रहणम्श्रोत्रशब्दयोर्गमनागमनाभावादप्राप्तस्यग्रहणम्नास्तिप्ररिशेषात्सन्तानसिद्धिरिति ॥

Back To: प्रकरण ५.२: गुणपदार्थः : द्रव्यांच्या गुणांविषयी सविस्तर (Details regarding the Properties of Material and Non-material Substances)