Category: Uncategorized

विजेची गोष्ट ६: विद्युतचुंबकीय क्षेत्राचे पणजोबा जेम्स क्लार्क मॅक्सवेल आणि विजेच्या तारेतून संदेश पाठवण्याची नवीन कला (Electromagnetic Fields, James Clerk Maxwell, and Beginning of Telecommunication)

अनेक दिवस चाललेल्या युद्धाचा आज अंत झाला होता . शत्रूराष्ट्राने केलेल्या हल्ल्याला विक्रमाच्या सैन्याने जोरदार प्रत्युत्तर दिलं होतं . साऱ्या सीमांवर प्राणपणाने लढणाऱ्या विक्रमाच्या सैन्याने शत्रूच्या सैन्याला पुरतं घाबरून सोडल होतं. शत्रूचा सेनापती युद्धात पकडला गेल्याची बातमी पहिल्यांदा गरुड इत्यादी पक्ष्यांच्या […]

विजेची गोष्ट ५: टेस्ला – विजेचा सुपुत्र आणि आधुनिक जगाचा इलेक्ट्रिक चालक (War of Currents ends with Tesla’s Electric Genius) 

जगाचं खरंच वागणं वेगळं आणि केवळ ज्ञात्याला कळणारं, ज्ञात्यालाच जगातल्या साऱ्या सिद्धी वश होणार, इतर मात्र नुसतंच झटापटीत वेळ आणि श्रम घालवणार आणि अपयश आल्यावर याच जगाला नावं ठेवत निराश होऊन, निसर्गाला दूषणं देत या जगासमोर […]

विजेची गोष्ट ४ : एडिसन चे DC विजेचे साम्राज्य आणि त्याला AC विजेने टक्कर देऊ पाहणारा वेस्टिंग हाऊस (Beginning Of War Of Currents)

विक्रमाच्या  राज्यात  दीपावलीचा सण मोठ्या  प्रमाणात  साजरा  करण्यात आला होता. काय ती रोषणाई काय तो थाट वर्णावा महाराजा .. किती कौतुके करावी त्याची! रात्री केलेली रोषणाई आणि दारूकाम तर आकाशातल्या तारे तारकांना फिके पाडेल असे.. काही अग्निबाण […]

विजेची गोष्ट ३: वीज ‘वाहू’ लागली, वोल्टा आणि गॅल्वानी (DC Electric Current and First Battery)

(मुख्य सूचना: या लेखात वर्णन केले गेलेले प्रयोग हे त्या क्षेत्रातील तज्ञांनी पूर्ण माहिती घेऊन आणि धोक्यांची माहिती व खबरदारी घेऊन केले आहेत. केवळ येथील प्रयोग वाचून कोणीही काहीही माहिती नसताना आणि माहितगार शिक्षकाची मदत […]

प्रकरण ५.२.२४ शब्द Sound

८.२४: २८७.१७शब्दोऽम्बरगुणःश्रोत्रग्राह्यःक्षणिकःकार्यकारणोभयविरोधीसम्योगविभागशब्दजःप्रदेशवृत्तिःसमानासमानजातीयकारणः। Sound is the property of Akasha (ll-i-27), It is perceptible by the ear (Il-ii- 21). It is momentary; and counteracted by its effect., by its cause and by both. It is produced by […]

प्रकरण ५.२.२२ धर्म Ideal Behavior

८.२२: २७२.८धर्मःपुरुषगुणः । कर्तुःप्रियहितमोक्षहेतुःतीन्दिर्योऽन्त्यसुखसंविज्ञानविरोधीपुरुषान्तह्करणसम्योगविशुद्धाभिसन्धिजःवर्णाश्रमिणाम्प्रतिनियतसाधननिमित्तः । Dharma is the property of Man; it brings about to the agent happiness, means of happiness and final deliverance ; it is super sensuous ; it is destructible by the […]

प्रकरण ५.२.२० स्नेह Viscosity

८.२०: २६६.१६स्नेहोऽपाम्विशेषगुणः । संग्रहमृजादिहेतुः। अस्यापिगुरुत्ववन्नित्यानित्यत्वनिष्पत्तयः ॥ Viscidity is the specific quality of water; It is the cause of cohesion and smoothness. The eternality and evanescence of this also would be in the same manner as […]

प्रकरण ५.२.१९ द्रवत्व Fluidity

८.१९: २६४.२३द्रवत्वम्स्यन्दनकर्मकारणम् । त्रिद्रव्यवृत्ति । तत्तुद्विविधम्सांसिद्धकम्नैमित्तिकम्च। सांसिद्धिकमपाम्विशेषगुणः । नैमित्तिकम्पृथिवीतेजसोःसामान्यगुणः । Fluidity is the cause of the action of ‘flowing’(V-i-4). It resides in three substances. It is of two kinds : Natural or Intrinsic and Incidental […]